Çerçeve

Neden Ayet Temelli Koçluk?

Koçluk ekolünden vazgeçmeden, onun güçlü yanlarını Kur'ân'ın evrensel ilkeleriyle derinleştirmek.

Temel Yaklaşım

Bu eğitim çerçevesi, uluslararası koçluk standartlarını (ICF, MYK) aynen korurken her bir yetkinliğin altında Kur'ânî bir derinlik açar. Koçluk reddetmez; Kur'ân onu tamamlar. İnsan fıtratını en doğru tanıyan kaynak, bu buluşmanın zemin taşıdır.

Koçluk EkolüICF / MYK yetkinlik standartları aynen korunur

Kur'ânî DerinlikHer yetkinliğe 1-2 ayet + tefsir notu

MYK HazırlıkSeviye 6 – Koçluk Uzmanı sınav çerçevesi

UygulamaSeans içi Kur'ânî perspektif entegrasyonu

Koçluk Nedir? — Temel Tanımlar

▾

ICF Tanımı

"Koçluk, kişilerin kendi kişisel ve profesyonel potansiyellerini maksimize etmelerini ilham eden, düşündüren ve yaratıcı bir süreç içinde müşteri ile ortak olan bir partnerlik ilişkisidir."

MYK / Ulusal Tanım

Koç; bireyin kendi çözümlerini bulmasına, farkındalık geliştirmesine ve harekete geçmesine destek olan, yönlendirmeyen, yargılamayan, eğitmeyen bir süreç ortağıdır.

Koçluğun Temel İlkeleri

• İnsan doğası itibarıyla yaratıcı, eksiksiz ve kaynak doludur (creative, whole, resourceful).
• Koç cevap vermez, soru sorar; danışan kendi cevabını bulur.
• Odak geçmiş değil, şimdi ve gelecektir.
• Hedef netleştirilir; sorumluluk danışandadır.
• Süreç yargısız ve güvenli bir alanda yürür.

Koçluk — Danışmanlık — Mentorluk Farkı

Koçluk: Danışan kendi çözümünü bulur; koç süreç ortağıdır.
Danışmanlık: Uzman analiz eder ve öneri sunar.
Mentorluk: Deneyimli kişi yol gösterir ve paylaşır.
Terapi: Geçmiş travmalar ve patoloji odaklıdır.

Zümer 39/18 — Koçluğun Özü

الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ

"Sözü dinleyip en güzeline uyanlar…"

Koçluk bağlamı: Koç, aktif dinleme ile danışanın kendi "en güzel yolunu" seçmesine alan açar. Ayet, koçluğun özündeki aktif dinleme ve seçim özgürlüğünü betimler. Kişi kendi potansiyelini bizzat keşfeder.

Ra'd 13/11 — Değişimin Kaynağı

إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ

"Allah bir topluluğun durumunu, onlar kendi iç dünyalarını değiştirmedikçe değiştirmez."

Koçluk bağlamı: Koçluğun felsefî temeli bu ayette saklıdır: dönüşüm içeriden başlar. Koç bu iç hareketi tetikleyen süreç ortağıdır; değişimi o gerçekleştirmez, danışan gerçekleştirir.

Koç Kimdir? — Rol & Tutum

▾

Koçun Temel Tutumu

Koç; meraklı, yargısız, güven veren, tam hazır olan ve danışanın potansiyeline inanandır. Süreci tutmak koçun; sonucu yaratmak danışanın işidir.

Hucurât 49/6 — Yargısızlık & Doğrulama

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا

"Ey iman edenler! Size bir fasık haber getirirse onu araştırın."

Koçluk bağlamı: Koç, danışanı veya durumu hemen yargılamaz; araştırır, soru sorar, doğrular. Peşin hükümden kaçınmak koçun temel disiplinidir.

İsrâ 17/36 — Bilinçli Sorumluluk

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ

"Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme."

Koçluk bağlamı: Koç, danışanın alanına varsayımla girmez. Doğrudan sormak, varsaymamak — koçun epistemik disiplini bu ayetle örtüşür.

Temel Seviye

Koçluğun Temelleri

Koçluk ilişkisini kuran, aktif dinleme ve güçlü soru sormayı geliştiren temel yetkinlikler — her biri bir ayet derinliğiyle.

Etik Uygulama ve Koçluk Anlayışı

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 1

Yetkinlik Tanımı

Koçluk etik kurallarını ve standartlarını anlamak, bunları benimseyerek uygulamak. Koçluk, danışmanlık, terapi ve diğer destekleyici meslekler arasındaki farkları bilmek.

Temel Davranışlar

• Koçluk sözleşmesi oluşturmak
• Gizlilik ilkelerini açıklamak
• Yetkinlik sınırlarını tanımak (referral)
• Çıkar çatışması durumlarını yönetmek
• Koçluk ile danışmanlık arasındaki sınırı korumak

Mâide 5/1 — Sözleşmeye Vefa

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ

"Ey iman edenler! Akitleri/sözleşmeleri yerine getiriniz."

Koçluk bağlamı: Koçluk ilişkisi bir sözleşmeyle başlar. Gizlilik, sınırlar, kapsam — tüm bu etik taahhütler İslâmî sözleşme anlayışıyla örtüşür. Söze sadakat koçun temel erdemidir.

Ahzâb 33/70 — Doğru Söz

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا

"Allah'tan korkun ve sağlam/doğru söz söyleyin."

Koçluk bağlamı: Koçun danışanla kurduğu iletişim dürüst, net ve yapıcı olmalıdır. Kavl-i sedîd (sağlam söz), etik koçluğun dil standardını tanımlar.

Koçluk Zihniyeti Geliştirme

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 2

Yetkinlik Tanımı

Koçun kendi farkındalığını, benlik bilgisini ve sürekli gelişimini koçluk pratiğine yansıtması. Koçun "varlığı" (presence) ve iç durumu seans kalitesini doğrudan belirler.

Temel Davranışlar

• Kendi önyargılarını fark etmek ve paranteze almak
• Reflektif uygulama (günlük, süpervizyon, akran koçluğu)
• Merak, açıklık ve büyüme zihniyetini korumak
• Duygusal regülasyon becerisi
• Koçluk seansına "tam hazır" gelmek

Haşr 59/18 — Öz Muhasebe

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ

"Herkes yarın için ne hazırladığına baksın."

Koçluk bağlamı: Koçun öz-refleksiyonu (muhâsebe-i nefs), koçluk zihniyetinin kalbidir. Günlük pratik muhasebe hem koçun gelişimini hem de seans kalitesini besler.

Alak 96/1 — Sürekli Öğrenme

اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ

"Yaratan Rabbinin adıyla oku."

Koçluk bağlamı: Koç'un sonsuz öğrenme yolculuğu bu emrin yansımasıdır. Wahl'dan (okuma/araştırma), refleksiyona — koçun meslekî gelişimi ilahî bir emirle örtüşür.

Koçluk Anlaşması Kurma & İlişkiyi Sürdürme

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 3

Yetkinlik Tanımı

Danışanla açık, net bir koçluk anlaşması oluşturmak; seansın amacını, değerlendirme ölçütlerini ve süreç işleyişini birlikte belirlemek. Her seans için net bir amaç ve başarı göstergesi kurulur.

Temel Davranışlar

• Seans hedefini danışanla birlikte tanımlamak
• Başarının nasıl görüneceğini sormak
• Koçluk ilişkisinin sınırlarını netleştirmek
• Danışanın önceliklerini keşfetmek
• Süreçte hedef değişimini yönetmek

Kehf 18/10 — Niyet ve Hedef

إِذْ أَوَى الْفِتْيَةُ إِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَا آتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا

"Genç yiğitler mağaraya sığındıklarında dediler ki: Ey Rabbimiz! Bize katından bir rahmet ver ve işimizden bize doğru olanı kolaylaştır."

Koçluk bağlamı: Netleştirilmiş niyet (رَشَدًا — doğru yol) koçluk anlaşmasının özüdür. Danışan hedefini açıkça ortaya koyar; koç bu netliğin doğmasına alan açar.

Güven & Emniyet Ortamı Oluşturma

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 4

Yetkinlik Tanımı

Danışanın kendini güvende, kabul görmüş ve yargılanmadan ifade edebildiği bir ortam yaratmak. Güven, etkili koçluğun zeminidir.

Temel Davranışlar

• Koşulsuz pozitif bakış açısı sergilemek
• Kişisel ve kültürel farklılıklara saygı göstermek
• Gizliliği titizlikle korumak
• Danışanın bakış açısını onaylamak (validate)
• Dürüstlük ve güvenilirlik sergilemek

Hucurât 49/11-12 — Onur & Yargısızlık

وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ

"Birbirinizi küçük düşürmeyin, lakap takmayın."

Koçluk bağlamı: Güvenli alan, danışanın onurunun korunduğu bir alandır. Koç hiçbir zaman küçümsemez, etiketlemez, yargılamaz — Kur'ân'ın insan onuruna gösterdiği saygının koçluk yansımasıdır.

Âl-i İmrân 3/159 — Yumuşaklık & Kabul

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُمْ ۚ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ

"Allah'ın rahmeti sayesinde onlara yumuşak davrandın. Katı kalpli olsaydın etrafından dağılırlardı."

Koçluk bağlamı: Güvenli ilişki, sertlikle değil şefkat ve yumuşaklıkla kurulur. Koçun "varlığı" (presence) bu ayetteki rahmet ahlakını yansıttığında danışan açılır, büyür.

Koçluk Varlığı (Presence)

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 5

Yetkinlik Tanımı

Koçun "tam hazır" (fully present) olması: zihnini danışana yöneltmek, sezgisini devreye almak, mevcudiyetiyle enerji yaratmak. Varlık, teknikten daha derin bir koçluk kalitesidir.

A'râf 7/204 — Dinleyerek Hazır Olmak

وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

"Kur'ân okunduğunda onu dinleyin ve susun."

Koçluk bağlamı: İnsâf (derin susma) ve istimâ' (hakiki dinleme) koçluk varlığının özüdür. Koçun içini boşaltıp danışana tam yönelmesi bu ayetin ruhunu taşır.

Tâhâ 20/114 — Acele Etmeme

وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِن قَبْلِ أَن يُقْضَىٰ إِلَيْكَ وَحْيُهُ

"Vahyi sana tamamlanmadan önce Kur'ân'ı okumaya acele etme."

Koçluk bağlamı: Koç, danışanın sözü bitmeden "çözüm" ya da "soru" üretmeye koşmaz. Tam varlık, aceleyi bırakmayı gerektirir.

Aktif Dinleme

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 6

Yetkinlik Tanımı

Danışanın söylediklerini, söylemediklerini, duyguları ve altta yatan anlamları tam olarak kavramak. Aktif dinleme kelime ötesi bir farkındalıktır.

Temel Davranışlar

• Sözel olmayan ipuçlarını fark etmek
• Dinleme düzeyleri: içerik, duygu, enerji, beden
• Yansıtma ve özetleme (paraphrasing)
• Danışanın kullandığı kelimelere dikkat etmek
• Susma alanı yaratmak

Zümer 39/18 — En Güzeli Seçmek

الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ

"Sözü dinleyip en güzeline uyanlar…"

Koçluk bağlamı: Aktif dinleyici hem kelimeyi hem niyeti hem de altındaki en güzeli seçer. Koç'un dinlemesi, danışanın sözündeki en değerli anlamı bulma sanatıdır.

Lokman 31/6 — Dikkatli Olmak

وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ اللَّهِ

"İnsanlardan bazıları boş sözü satın alır..."

Koçluk bağlamı: Negatif: ne dinlemememiz gerektiğinin de ilkesi vardır. Koç, danışanın "boş döngülerine" ortak olmadan derinliğe çeker — sohbeti değersizleştirmez, dönüştürür.

Güçlü Soru Sorma

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 7

Yetkinlik Tanımı

Danışanın keşif, içgörü ve harekete ilham eden güçlü açık uçlu sorular sormak. Güçlü soru danışanı düşündürür, dönüştürür ve öz-farkındalığını artırır.

Güçlü Sorunun Özellikleri

• Açık uçlu (ne, nasıl, ne için — neden değil)
• Tek sorulur, kısa tutulur
• Danışanın dilinden türetilir
• Merak içerir, yönlendirmez
• Bilinmedik bir kapı açar

Yûsuf 12/86 — İçe Dönük Soru

قَالَ إِنَّمَا أَشْكُو بَثِّي وَحُزْنِي إِلَى اللَّهِ

"Dedi ki: Ben sıkıntımı ve hüznümü yalnızca Allah'a arz ediyorum."

Koçluk bağlamı: İç dünyaya yönelen sorular (ne hissediyorsun, sıkıntının özünde ne var?) danışanın en derin katmanlarına ulaşır. Hz. Yakub'un duruşu içe dönük keşfin modelidir.

Enbiyâ 21/10 — Farkındalık Sorusu

أَفَلَا تَعْقِلُونَ

"Hiç aklınızı kullanmıyor musunuz?"

Koçluk bağlamı: Kur'ân'ın en güçlü soru kalıplarından biri: "Düşünmüyor musunuz?" Koç da benzer biçimde danışanın farkındalık kapısını çalar — cevabı vermez, soruyu sorar.

Profesyonel Seviye

İleri Koçluk Yetkinlikleri

Farkındalık yaratmak, eylem tasarlamak ve dönüşümü derinleştirmek için ileri yetkinlikler — MYK Seviye 6 odaklı.

Farkındalık Geliştirme & İçgörü Uyandırma

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 8

Yetkinlik Tanımı

Danışanın kendisi, dünyası ve istekleri hakkında yeni anlayışlar edinmesine yardımcı olmak. Eski düşünce kalıplarını dönüştürecek içgörüler yaratmak için çeşitli araçlar kullanmak.

Araçlar & Yaklaşımlar

• Metafor ve hikaye kullanımı
• Çerçeve değiştirme (reframing)
• Sezgi paylaşımı ("Şunu fark ettim...")
• Beden farkındalığı soruları
• Ölçekleme ve görselleştirme teknikleri
• Doğrudan iletişim (direct communication)

Baqara 2/269 — Hikmet Kapısı

يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَن يَشَاءُ ۚ وَمَن يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا

"Allah hikmeti dilediğine verir. Hikmete nail olan pek çok hayra kavuşmuştur."

Koçluk bağlamı: İçgörü anı — "a-ha!" anı — bir hikmet kapısıdır. Koç bu kapıyı açan soruları, araçları ve zamanlamayı yönetir. Hikmetin danışanda açılmasına alan hazırlar.

Zümer 39/9 — Bilen ile Bilmeyen

هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ

"Bilenlerle bilmeyenler hiç bir olur mu?"

Koçluk bağlamı: Farkındalık geliştirme, danışanı "bilmeyenden bilene" taşır. Koçluk süreci bu farkı yaratan bilgelik sürecidir.

Eylem Tasarımı & Planlama

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 9

Yetkinlik Tanımı

Danışanın içgörüleri eyleme dönüştürmesi için somut, anlamlı adımlar belirlemesine destek olmak. Plan, danışanın kendi değerleri ve hedefleriyle tutarlı olmalıdır.

Temel Davranışlar

• SMART hedef belirlemeye destek
• Deneme eylemlerini (experiments) teşvik etmek
• Olası engelleri öngörmek
• Danışanın karar alma sürecini desteklemek
• Hesap verebilirlik (accountability) yapısı kurmak

Tevbe 9/105 — Harekete Geçiş

وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ

"De ki: Çalışın, yapın! Allah amelinizi görecek."

Koçluk bağlamı: Koçluk sadece farkındalıkla bitmez; eylemi doğurur. Ayet, hesap verebilirliği (amel görülür) ve eyleme geçişi merkeze alır — koçluk eylem planlamasının Kur'ânî temeli.

Necm 53/39 — Emek & Sonuç

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ

"İnsan için kendi çabasından başkası yoktur."

Koçluk bağlamı: Danışan kendi eyleminin mimarıdır. Koç eylem planını dayatmaz; danışanın kendi "sayi"ni (çaba) tasarlamasına alan açar.

İlerleme Yönetimi & Hesap Verebilirlik

▾

🌿 ICF Çekirdek Yetkinlik 10

Yetkinlik Tanımı

Danışanın taahhütlerine ve hedeflerine yönelik sorumluluğunu yönetmek; öğrenme ve büyümeyi takip etmek; süreç kapanışını sağlamak.

Temel Davranışlar

• Önceki seans taahhütlerini gündeme getirmek
• Danışanın ilerlemesini kutlamak
• Engelleri ve öğrenmeleri yansıtmak
• Koçluk ilişkisini anlamlı biçimde kapatmak
• Kazanımları pekiştirmek

İnşirah 94/5-6 — Zorluk içinde Kolaylık

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا ۝ إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

"Şüphesiz güçlüğün yanında bir kolaylık vardır. Evet, güçlüğün yanında bir kolaylık vardır."

Koçluk bağlamı: Koçluk sürecinde tıkandığında danışana hatırlatılır: engellenme, büyümenin parçasıdır. Ayet, koçun "yeniden çerçeveleme" (reframing) aracının ilahî dayanağıdır.

Zilzâl 99/7-8 — Her Adım Görünür

فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ

"Kim zerre kadar iyilik yaparsa onu görecektir."

Koçluk bağlamı: Küçük adımlar da görünür ve değerlidir. Koç danışanın "zerre kadar" ilerlemeyi de fark etmesini sağlar — kutlama ve tanıma kültürünün Kur'ânî dayanağı.

Doğrudan İletişim & Dürüst Paylaşım

▾

🌿 Profesyonel Yetkinlik

Yetkinlik Tanımı

Koçun gözlemlerini, sezgilerini ve zorlayıcı gerçekleri danışanla şefkatle ve doğrudan paylaşabilmesi. Bir yandan güvenli alan korurken öte yandan "rahatsız edici gerçeği" dile getirebilmek.

Temel Davranışlar

• Gözlemi yargı olmadan paylaşmak: "Şunu fark ettim..."
• Tutarsızlıkları nazikçe yansıtmak
• Danışanın kör noktalarını işaret etmek
• Sezgiyi soru biçiminde sunmak
• Doğruluk ve şefkati birlikte taşımak

Ahzâb 33/70 — Sağlam Söz

وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا

"Sağlam/yerinde söz söyleyin."

Koçluk bağlamı: Kavl-i sedîd: doğru, yerinde, kırıcı olmayan ama gerçeği taşıyan söz. Koçun doğrudan iletişimi bu kalıba oturur — ne susar ne de yaralar.

Tâhâ 20/43-44 — Yumuşak Ama Net

فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ

"Ona yumuşak söz söyleyin; belki öğüt alır ya da korkar."

Koçluk bağlamı: Hz. Mûsâ'ya Firavun'a bile "yumuşak söylemesi" emredildi. Koç ne kadar zor bir gerçeği paylaşırsa paylaşsın — ifade biçimi "kavl-i leyyin" (yumuşak söz) olmalıdır.

Değerler, İnanç Sistemleri & Kimlik Koçluğu

▾

🌿 Dönüşümsel Koçluk

Yetkinlik Tanımı

Danışanın temel değerlerini, inançlarını ve kimliğini keşfetmesine destek olmak. Dönüşüm; davranış değil kimlik düzeyinde gerçekleştiğinde kalıcı olur.

Temel Davranışlar

• Sınırlayıcı inançları tespit etmek ve dönüştürmek
• Değer önceliklendirme egzersizleri
• Kimlik düzeyinde sorular: "Kim olmak istiyorsun?"
• Anlam ve amaç (purpose) keşfi
• Spiritüel boyutları kabul etmek ve alan açmak

Şems 91/7-10 — İç Dünya & Arınma

وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا ۝ فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا ۝ قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا ۝ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا

"Nefse ve onu biçimlendirene; ona iyilik ve kötülüğünü ilham edene yemin olsun. Onu arındıran kurtuluşa ermiş, onu örten ise hüsrana uğramıştır."

Koçluk bağlamı: Değerler ve kimlik koçluğunun özeti: insan nefsinde hem potansiyel hem de engel vardır. Koçluk bu "tezkiye" (arınma-gelişme) sürecinin laik aracıdır. Gerçek dönüşüm içeriden gelir.

Fussılet 41/53 — İçe ve Dışa Bakış

سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنفُسِهِمْ

"Onlara ufuklarda ve kendi nefislerinde ayetlerimizi göstereceğiz."

Koçluk bağlamı: Dönüşüm koçluğu ikili bir yolculuktur: hem dışa (âfâk) hem içe (enfüs) bakış. Danışanın hayatındaki "işaretleri" (ayetleri) fark etmesi koçluk sürecinin özüdür.

Grup & Takım Koçluğu

▾

🌿 MYK Seviye 6 Ek Yetkinliği

Yetkinlik Tanımı

Grup dinamiklerini yönetmek, kolektif farkındalık ve hedef bütünlüğü oluşturmak. Seviye 6 koçu birey ötesinde grup ve organizasyon düzeyinde çalışabilmelidir.

Âl-i İmrân 3/103 — Birlik & Bütünlük

وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا

"Hep birlikte Allah'ın ipine sımsıkı sarılın, ayrılıp dağılmayın."

Koçluk bağlamı: Takım koçluğu, grubun ortak bir "ip" (değer, amaç, vizyon) etrafında birleşmesini sağlar. Koç bu ortak zemine giden süreci yönetir.

Şûrâ 42/38 — Meşveret

وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ

"İşlerini aralarında şûrâ (danışma) ile yürütürler."

Koçluk bağlamı: Grup koçluğunun işleyişi: her ses duyulur, kararlar kolektif oluşur. Şûrâ ilkesi, koçluk oturumlarındaki ortak keşif sürecini tanımlar.

MYK Seviye 6

Koçluk Uzmanı — Sınav Çerçevesi

Ulusal Meslekî Yeterlilik Kurumu Seviye 6 Koçluk Uzmanı yeterliliğinin tam çerçevesi.

MYK Seviye 6 Genel Bilgiler

Koçluk Uzmanı (Seviye 6), ICF PCC ya da eşdeğeri uluslararası akreditasyonla örtüşen, bireysel ve grup koçluğu uygulamasını bağımsız yürütebilen profesyonel koç yeterliliğidir.

Teorik SınavYazılı sınav — koçluk bilgisi, etik, yetkinlikler

Pratik SınavSimülasyon seans + değerlendirme

Saat GereksinimiMin. 500 koçluk seansı saati

SüpervizyonDüzenli süpervizyon belgesi

Bilgi (Knowledge) Alanları

▾

Konu Başlığı	Açıklama	Ayet Bağlantısı
Koçluk Tanımı & Tarihi	ICF, EMCC, AC standartları; koçluğun gelişimi	Ra'd 13/11 — İçsel dönüşüm
Koçluk Modelleri	GROW, OSKAR, CLEAR, ACHIEVE modelleri	Kehf 18/10 — Hedef netliği
İnsan Gelişim Kuramları	Maslow, Erikson, Piaget; yetişkin öğrenmesi	Zümer 39/9 — Bilen-bilmeyen farkı
Psikoloji Temelleri	Pozitif psikoloji, CBT temelleri, motivasyon kuramları	Şems 91/7-10 — Nefs yapısı
Koçluk Etiği	ICF etik kod, gizlilik, dual ilişkiler, referral	Mâide 5/1 — Sözleşme
İletişim Kuramları	NLP temelleri, aktif dinleme, beden dili	Zümer 39/18 — Aktif dinleme
Koçluk Süreci	Sözleşme, keşif, hedef, eylem, kapanış	Tevbe 9/105 — Eylem sorumluluğu

Beceri (Skill) Göstergeleri

▾

Beceri	Gösterge Davranış
Sözleşme Oluşturma	Seans hedefi, başarı ölçütü ve sınırları danışanla birlikte kurabilir
Güvenli Alan	Koşulsuz kabul ve yargısız tutumu seans boyunca korur
Aktif Dinleme	Sözel/sözel olmayan ipuçlarını fark eder, yansıtır, özetler
Güçlü Soru	Açık uçlu, kısa, danışanın dilinden türetilmiş sorular sorar
Farkındalık	Reframing, metafor ve doğrudan iletişimi etkin kullanır
Eylem Tasarımı	Danışanla somut, ölçülebilir adımlar oluşturur
Hesap Verebilirlik	Taahhütleri takip eder, ilerlemeyi kutlar ve engellerle çalışır
Öz-Yönetim	Kendi yargı, duygu ve varsayımlarını seansa taşımaz

Tutum (Attitude) & Değer Göstergeleri

▾

Tutum	Açıklama	Kur'ânî Karşılık
İnsan Onuruna Saygı	Her danışanı yaratıcı, tam ve kaynak dolu görmek	İsrâ 17/70 — İnsanın şereflendirilmesi
Sürekli Öğrenme	Reflektif uygulama, süpervizyon, meslekî gelişim	Alak 96/1 — İlk emir: oku
Sorumluluk	Süreci tutmak koçun, sonucu yaratmak danışanın işi	Necm 53/39 — Kişi kendi çabasından sorumlu
Şeffaflık	Koçluk sürecini danışanla açık tutmak	İsrâ 17/36 — Bilinmedikçe söyleme
Hizmet Etiği	Koçluk ilişkisini güç değil, hizmet olarak görmek	Mâûn 107/1-3 — Yardımdan kaçınmak zemdir

Sınav Hazırlık: Örnek Sorular & Cevap Anahtarı

▾

Örnek Soru 1

Bir danışanınız seansın başında "Bugün ne konuşacağımı bilmiyorum" dedi. Ne yaparsınız?

ANAHTAR CEVAP Güvenli alan içinde danışanı keşfe davet et: "Şu an içinde ne var?" veya "Bu belirsizlik size ne söylüyor?" sorusuyla seans hedefi birlikte ortaya çıkar. Koç ajanda dayatmaz.

Örnek Soru 2

Danışanın anlattığı durumla ilgili bir varsayımınız oluştu. Nasıl devam edersiniz?

ANAHTAR CEVAP Varsayımı soru biçiminde paylaş: "Şöyle bir izlenim edindim, yanılıyor olabilirim — siz nasıl görüyorsunuz?" Danışanı onaylar, koçu hatadan korur.

Örnek Soru 3

Danışanınız belirlediği eylem adımını gerçekleştirmedi. Koçluk yaklaşımınız ne olur?

ANAHTAR CEVAP Yargılamadan merak et: "Adımı atmayan şey neydi?" veya "Bu durum size ne söylüyor?" Hesap verebilirlik sorumluluğu danışandadır, koç hakem değil keşif ortağıdır.

Etik & Değerler

Koçluk Etiği — İslâmî Perspektif

ICF etik kod ile İslâmî ahlak ilkelerinin buluştuğu kapsamlı etik çerçeve.

Gizlilik İlkesi (Confidentiality)

▾

İlkenin Tanımı

Danışan bilgilerini üçüncü şahıslarla paylaşmamak. Yalnızca zorunlu yasal durumlar ve danışanın açık onayı istisnalar oluşturur. Gizlilik güvenin temelidir.

Nisâ 4/58 — Emaneti Ehline Vermek

إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا

"Allah, emanetleri ehline teslim etmenizi emreder."

Koçluk bağlamı: Danışanın paylaştığı bilgiler bir emanettir. Koçluk gizliliği, emanet ahlakının meslekî yansımasıdır. Her sohbet, emanet olarak tutulur.

İnsan Onuru & Çeşitlilik

▾

İlkenin Tanımı

Her danışana ırk, din, cinsiyet, yaş, kültür ayrımı gözetmeksizin eşit onur ve saygıyla yaklaşmak. Kültürel duyarlılık koçluk etkinliğini artırır.

Hucurât 49/13 — Çeşitlilik & Tanışma

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا

"Sizi halklar ve kabileler olarak yarattık ki birbirinizi tanıyasınız."

Koçluk bağlamı: Farklılık bir engel değil, zenginliktir. Koç kültürel çeşitliliği merakla karşılar. "Tanışmak" için yaratılmış olmak, her danışana özgün varlık olarak yaklaşmanın ilahî dayanağıdır.

İsrâ 17/70 — İnsanın Şereflendirilmesi

وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ

"Andolsun Biz Âdemoğullarını şereflendirdik."

Koçluk bağlamı: ICF'nin "creative, whole, resourceful" ilkesinin Kur'ânî karşılığı: her insan onurlu ve potansiyel doludur. Koç bu inancı içselleştirerek danışanına yaklaşır.

Çıkar Çatışması & Bağımsızlık

▾

İlkenin Tanımı

Koç; danışanın iyiliği ile kendi çıkarları çakıştığında bunu şeffafça açıklar. Çift ilişkilerden (dual relationships) kaçınır ya da yönetir.

Nisâ 4/135 — Adalet & Tarafsızlık

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ

"Ey iman edenler! Adaleti ayakta tutanlar olun."

Koçluk bağlamı: Koç tarafsız bir süreç ortağıdır. Kendi gündemine, yargılarına ya da çıkarına dayanarak danışanı yönlendirmek adalet ilkesini ihlal eder.

Koçun Sınırlarını Bilmesi (Referral)

▾

İlkenin Tanımı

Danışanın ihtiyacı koçluk kapsamını aştığında (ağır depresyon, travma, psikoz vb.) uygun bir uzman ya da terapiste yönlendirmek. Koç kendi alanını aşmaz.

Enbiyâ 21/7 — Uzmanına Sorma

فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

"Bilmiyorsanız bilenlere sorun."

Koçluk bağlamı: Koçun yetkinlik sınırını bilmesi ve gerektiğinde referral yapması, "ehline sorma" emrinin meslekî yansımasıdır. Tevazu ile uzmanına yönlendirmek, danışana en büyük hizmettir.

وَمَا أُوتِيتُم مِّنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا

"Size ilimden yalnızca az bir şey verilmiştir." — İsrâ 17/85
Koçun tevazuunun ve öğrenme yolculuğunun ilahî hatırlatması.