Bugün "Ben kimim?" diye sormuyoruz. Önce şunu soruyoruz: Ben olmayan neyim?
Neden buradan başlıyoruz?
Cevher, sıfırdan inşa edilmiyor. Zaten orada. Ama üstüne yıllar içinde katmanlar birikmiş: "Böyle olmalısın" diyen sesler, seni şekillendirmeye çalışan beklentiler, aldığın roller, verilen kararlar.
Bu katmanlar yanlış değil. Seni korumuş, taşımış. Ama artık onların altında ne var, buna bakmak zamanı.
Bugünün tek işi: Katmanları isim isim görmek.
Katman, sana ait olmayan ama senin gibi giydiğin her şeydir.
İnsanda da böyle. En dışarıdaki katman genellikle başkalarına gösterilen yüz. Altında "olmalıyım" katmanı. Onun altında korku katmanı. Onun da altında, ya da tam ortasında, dokunulmamış olan var.
Bugün o dışarıdaki katmanları tanımlıyoruz. Hepsini bir anda soyacak değiliz. Sadece görüyoruz. İsim veriyoruz.
Aşağıdaki hikâyeler farklı insanlardan. Okurken hangisi sana dokunuyor, not et.
14 yıldır muhasebe yapıyor. "Sayılarla iyiyim zaten, neden başka bir şey düşüneyim ki?" diyor. Ama her akşam eve gelince Instagram'da ev tasarımı sayfaları karşılıyor, not defterlerine mekan çizimleri yapıyor. Muhasebeci kimliği bir katman — içeride mekânları seven biri var.
"Bana hep 'sabırlı ve iyi bir insan' derler" diyor. Bu onun kimliği olmuş. Ama aslında çok şey anlatmak istiyor, sahneye çıkmak istiyor, insanları etkilemek istiyor. "Sakin öğretmen" bir katman — içeride canlı ve çarpıcı bir anlatıcı var.
"Çocuklar büyüdü, ben ne yapacağım şimdi?" sorusuyla geliyor. Yıllarca annelik ve eş rolünü o kadar üstlenmiş ki altındakini unutmuş. Annelik bir katman değil, gerçek — ama tek katman olmak zorunda değil. Altında hâlâ merak eden, dönüştüren, öğreten biri var.
Babası mühendisti. Büyükbabası mühendisti. "Ben de mühendis olacaktım." Diyor ama en mutlu olduğu anlar: ekibine bir şey öğrettiği o 10 dakikalar. Mühendislik meslek katmanı — içeride öğreten, aktaran biri var.
Aşağıda birkaç alan var. Her alanda sana biçilen ya da senin üstlendiğin rolleri yaz. Doğru cevap yok, hızlı yaz.
Örnek olarak Kemal'in listesi:
Bu egzersiz rahatsız edici gelebilir. Normal. Cevap bulmak zorunda değilsin — soruyla oturmak yeterli.
Şunu düşün: Mesleğin, rolün, ünvanın, sosyal çevrenin seni tanımladığı o etiketler… hiçbiri olmasaydı — biriyle karşılaştığında seni sadece bir insan olarak tanımlasan, ne söylerdin?
Çoğu katman çok erken yaşta biçilir. Bazen bir cümleyle. Bazen bir sessizlikle.
Tüm yazdıklarına bir kez dön. Oku. Sonra şu üç soruyu cevapla. Bunlar kısa olabilir — bir kelime bile yeterli.
Cevaplar tarayıcında saklanır. Sayfayı kapatsam da burada durur.
Katmanları görmek, onlardan kaçmak değil. Tam tersine — onları tanımak, artık onların seni yönetmesine izin vermemek demek.
Yarın bir adım daha içeri gireceğiz.