SMART Hedef Belirleme - Kerime Ergin Akademi
KERİME ERGİN AKADEMİ
🎯
SMART

HEDEF BELİRLEME ŞABLONU

Hayalden Eyleme Köprü Kurmak
Belirsiz hayalleri net, ölçülebilir, gerçekleştirilebilir hedeflere dönüştüren klasik koçluk modelinin pratik uygulama kılavuzu.

SMART Modeli Nedir?

SMART hedef belirleme modeli, 1981 yılında George T. Doran tarafından geliştirilmiş, yönetim ve koçluk dünyasının en yaygın kullanılan araçlarından biridir. Hedefin "iyi" olabilmesi için sahip olması gereken 5 özelliği ifade eder.

S
SPECIFIC
Belirli / Net
M
MEASURABLE
Ölçülebilir
A
ACHIEVABLE
Ulaşılabilir
R
RELEVANT
Anlamlı / İlgili
T
TIME-BOUND
Zaman Sınırlı

🎯 SMART Neden Çalışır?

  • Belirsizliği kaldırır: "Daha iyi olmak istiyorum" → "3 ayda 5 kg vermek istiyorum"
  • İlerlemeyi ölçer: Başarıyı tanımlar
  • Motivasyonu artırır: Net hedefler harekete geçirir
  • Hayal kırıklığını azaltır: Gerçekçi planlar
  • Hesap verebilirlik yaratır: Zaman çerçevesi sorumluluk getirir

⚠ SMART'ın Sınırı

SMART modeli yararlıdır ama yeterli değildir. Bazı hedefler ölçülemez (manevi gelişim, ilişki kalitesi). Bu durumda SMART'ı katı bir kural olarak değil, bir rehber olarak kullanın.

Her Harfin Detayı

S

Specific — Belirli / Net

Hedef tam olarak nedir?

"İyi olmak", "daha çok kazanmak" gibi soyut ifadeler hedef değildir. Net olmayan hedefe ulaşamayız çünkü ne aradığımızı bilmeyiz.

📌 Net Hedef İçin Sor:
  • Tam olarak ne istiyorum?
  • Bu hedefi bir cümleyle nasıl söylerim?
  • Kim, ne, nerede, neden, nasıl?

❌ Belirsiz Hedef

"Daha sağlıklı yaşamak istiyorum."

✓ Belirli Hedef

"Haftada 3 kez sabah 30 dakika yürüyüş yapacağım."

M

Measurable — Ölçülebilir

Başardığını nasıl anlayacaksın?

Ölçülebilen hedefler ilerlemeyi gösterir. "Mutlu olmak" ölçülemez, ama "haftada 3 kez gülen yüzle gün başlamak" ölçülebilir.

📌 Ölçülebilirlik İçin Sor:
  • Kaç kez? Ne kadar? Ne sıklıkla?
  • Başardığımı nasıl anlayacağım?
  • İlerlemeyi nasıl takip edeceğim?

❌ Ölçülemez

"Daha çok kitap okumak istiyorum."

✓ Ölçülebilir

"Ayda 2 kitap, yılda 24 kitap okuyacağım."

A

Achievable — Ulaşılabilir

Bu hedefe gerçekten ulaşabilir miyim?

Hedef ne çok kolay (motivasyonu kırar) ne de imkânsız (umutsuzluğa düşürür) olmalı. Kişiyi gerip ama mümkün olan noktada durmalı.

📌 Ulaşılabilirlik İçin Sor:
  • Bu hedef şu anki kaynaklarımla mümkün mü?
  • Önceden benzer bir şey başardım mı?
  • Bu hedef beni geriyor mu? Yoksa boğuyor mu?

❌ Gerçekçi Değil

"1 ayda 30 kg vereceğim."

✓ Ulaşılabilir

"6 ayda 8 kg vereceğim. Ayda yaklaşık 1.5 kg."

💡 Koç İçin İpucu

"Eğer ulaşamazsan kendini nasıl hissedersin?" sorusu, danışanın hedefinin gerçekçi olup olmadığını test eder. Eğer cevap "kendimi başarısız hissederim" ise — hedef çok yüksek olabilir.

R

Relevant — Anlamlı / İlgili

Bu hedef hayatımda gerçekten önemli mi?

Bir hedef ne kadar SMART olursa olsun, eğer kişi için anlamlı değilse motivasyon yaratmaz. "Neden?" sorusunun cevabı net olmalı.

📌 Anlamlılık İçin Sor:
  • Bu hedef değerlerinle uyumlu mu?
  • Başardığında hayatın nasıl değişir?
  • Şu an bu mu en önemli?
  • Bu hedef başkasının mı, senin mi?

❌ Anlamsız (başkasının hedefi)

"Annem istiyor, MBA yapayım."

✓ Anlamlı (kendi hedefi)

"Yöneticilik becerimi geliştirmek için MBA yapacağım."

T

Time-bound — Zaman Sınırlı

Ne zamana kadar başaracaksın?

Zaman sınırı olmayan hedef, gerçekleşmesi olmayan rüyadır. Tarih, motivasyonu canlı tutar ve eylemi tetikler.

📌 Zaman Sınırı İçin Sor:
  • Ne zamana kadar başarmış olacağım?
  • Ara kontrol tarihleri ne zaman?
  • 3 ay sonra nerede olmuş olacağım?
  • İlk küçük adımı ne zaman atacağım?

❌ Zaman Belirsiz

"Bir gün İngilizce öğrenirim."

✓ Zaman Sınırlı

"31 Aralık'a kadar B2 seviyesi İngilizce belgeme sahip olacağım."

💡 Zaman İpucu

Uzun vadeli hedef (1 yıl) varsa, mutlaka ara hedefler belirleyin. "Yıl sonu hedefi" + "her ayın sonu mini hedefi" = motivasyon canlı kalır.

✨ SMART Hedef Karşılaştırma

❌ SMART Olmayan Hedef

"Sağlıklı yaşamak istiyorum."

Belirsiz, ölçülemez, zamansız. Bu bir dilek, hedef değil.

✓ SMART Hedef

"31 Mart'a kadar haftada 3 kez 30 dakika yürüyüş yapıp, günlük 8 bardak su içerek, sağlık değer biriminden VKİ değerimi 26'dan 24'e indireceğim."

S: Yürüyüş + Su içme + VKİ azaltma · M: 3x/hafta, 30 dk, 8 bardak, VKİ ölçümü · A: Gerçekçi adımlar · R: Sağlık değerime hizmet ediyor · T: 31 Mart

📝 SMART Hedef Belirleme Şablonu

Aşağıdaki şablonu kullanarak danışanla birlikte SMART bir hedef oluşturun.

🎯 Hedefim

Hedefimin tek cümleyle ifadesi:
S Belirli — Tam olarak ne yapacağım?
M Ölçülebilir — Başardığımı nasıl anlayacağım? Hangi sayıyla?
A Ulaşılabilir — Bu hedef gerçekçi mi? Hangi kaynaklara sahibim?
R Anlamlı — Bu hedef benim için neden önemli? Hangi değerimle uyumlu?
T Zaman Sınırlı — Ne zamana kadar başaracağım?

🤔 Hedefi Test Etmek İçin Sorular

  • Bu hedefi 1-10 arası ne kadar istiyorum?
  • 1-10 arası bu hedefi başarma kararlılığım nedir?
  • Eğer bu hedefe ulaşırsam hayatımda ne değişir?
  • Eğer ulaşamazsam ne olur?
  • Bu hedefi neden 6 ay önce de söyledim ama yapmadım?

📅 Hedefimi Eyleme Dönüştürüyorum

Hedefi belirledikten sonra, somut eylemlere bölün. "Büyük hedef" çoğu zaman ürkütücüdür; küçük adımlar ise yapılabilir.

🪜 Küçük Adımlara Bölme

Büyük hedefini 5-10 küçük adıma böl. Her adım kendi başına yapılabilir olmalı.

No Eylem Tarih Sonuç / Notlar
1   
2   
3   
4   
5   
6   
7   
8   

🚧 Engelleri Önceden Görmek

Her hedefin önünde engeller çıkar. Bunları önceden tahmin etmek, onlarla baş etmenin gücünü artırır.

⚠ Engeller ve Çözümleri

Çıkabilecek Engel Bu Engelle Nasıl Baş Edeceğim?
1. 
2. 
3. 

📊 İlerleme Takibi

Bir hedef konuştuğun değildir, takip ettiğindir. Periyodik kontroller motivasyonu canlı tutar.

Tarih Bu hafta ne yaptım? Bir sonraki hafta ne yapacağım? İlerleme
1. Hafta  __ / 10
2. Hafta  __ / 10
3. Hafta  __ / 10
4. Hafta  __ / 10
2. Ay  __ / 10
3. Ay  __ / 10

🎉 Hedefe Ulaştığımda

Başarıyı kutlamak motivasyonu pekiştirir ve gelecekteki hedefleri canlandırır. Önceden ne yapacağına karar ver.

🎊 Kutlama Planım

Hedefi başardığımda kendimi nasıl kutlayacağım?
Bu başarımı paylaşacağım kişiler:
Bu deneyimden öğrendiklerim:
Bir sonraki hedefim ne olabilir?
✦

"Hedefler hayalleri tarihlere dönüştürür.
Tarihler ise hayalleri gerçeklere dönüştürür."

KERİME ERGİN AKADEMİ — Profesyonel Yaşam Koçluğu