İstiğfarla
Güne Başlamak

Gün, gürültüye karışmadan önce kalbini hafiflet. Seher, bağışlanmanın ve duanın en açık olduğu vakittir.

küçük şey yoktur

۞Neden Seher, Neden İstiğfar

Bir günü neyle açtığın, o günün rengini belirler.

Seher, gecenin bittiği ve günün henüz başlamadığı o ince eşiktir. Cenâb-ı Hak, sâlih kullarını överken onların bu vakitte uyanık olup bağışlanma dilediklerini bildirir. İstiğfâr, sadece bir özür değil; dünden kalan ağırlığı bırakıp güne temiz bir kalple başlamaktır. Önce boşalt, sonra doldur.

۞Âyet ve Tefekkür

Âyet-i kerîmelerde seher vakti, takvâ sahiplerinin işareti olarak anılır:

وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ

Ve bi'l-eshâri hüm yestağfirûn.

Onlar geceleri pek az uyurlar, seher vakitlerinde de bağışlanma dilerlerdi.

Zâriyât sûresi · 51:17-18

وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ

Ve'l-müstağfirîne bi'l-eshâr.

Cenâb-ı Hak; sabredenleri, sâdıkları, infak edenleri sayar ve sonunda "seher vakitlerinde istiğfâr edenleri" zikreder. Hepsinden sonra istiğfârın anılması, kulun en güzel hâlini bile kusurlu görüp dâimâ af dilemesi içindir.

Âl-i İmrân sûresi · 3:17

Hz. Ya'kûb (a.s.), evlatlarına "Sizin için Rabbimden bağışlanma dileyeceğim" demiştir. Müfessirler bu istiğfârı seher vaktine bağlar; bir babanın çocukları için en güçlü duayı, bu vakte sakladığını gösterir.

Yûsuf sûresi · 12:98

۞Açan Bir Kapı — İstiğfârın Sırrı

İstiğfâr yalnızca geçmişi temizlemez; önü de açar. Resûlullah (s.a.v.) buyurmuştur:

Hadîs-i şerîf

"Kim istiğfârı dilinden düşürmezse, Allah Teâlâ ona her darlıktan bir çıkış, her üzüntüden bir kurtuluş yolu açar ve onu hiç ummadığı yerden rızıklandırır."

Ebû Dâvûd, Vitir 26 · İbn Mâce, Edeb 57

Bu hadîs-i şerîfin âyet karşılığı Nûh sûresindedir. Hz. Nûh (a.s.) kavmine seslenir:

اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا

İstağfirû Rabbeküm innehû kâne gaffârâ.

Çok bağışlayan Rabbinizden af dileyin; O, size gökten bol bereket indirir, mal ve evlatla yardım eder, bahçeler ve ırmaklar verir.

Nûh sûresi · 71:10-12

Rivâyete göre Hasan-ı Basrî hazretlerine kuraklıktan, fakirlikten ve çocuğunun olmayışından şikâyet eden ayrı ayrı kişilere hep aynı şeyi tavsiye etmiş: istiğfâr. Sebebi sorulunca işte bu âyet-i kerîmeleri okumuş. İstiğfârla güne başlamanın özü budur — kalbi temizlemek, rızkın ve ferahlığın kapısını aralamaktır.

۞Kabulün Vakti

Hadîs-i şerîf

Gecenin son üçte birinde Cenâb-ı Hak rahmetiyle yönelir ve "İstiğfâr eden yok mu, bağışlayayım; isteyen yok mu, vereyim" diye seslenir.

Müslim · Buhârî

Seherin duayı bu kadar kıymetli kılan şey budur: çağrı zaten yapılmış, kapı zaten açıktır. Sana düşen, o eşikte uyanık olmaktır.

۞Resûlullah'ın Sabahı (s.a.v.)

Resûlullah (s.a.v.), kalbine bir dalgınlık geldiğini söyleyerek günde yüze varan kez istiğfâr ederdi (Müslim). Uykudan uyanınca da ilk sözü hamd olurdu:

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ

Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhi'n-nüşûr.

"Bizi öldükten (uyuttuktan) sonra dirilten Allah'a hamdolsun; dönüş de O'nadır."

Buhârî, Deavât · Tirmizî

Uyku küçük bir ölüm, uyanış küçük bir diriliştir. Güne bu farkındalıkla, "yeniden dirildim, şükür" diyerek açmak, seher bilincinin temelidir.

۞İstiğfârın Efendisi

İstiğfâr dualarının en üstünü kabul edilen, sabah-akşam okunması tavsiye edilen Seyyidü'l-istiğfârdır:

اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ

Allâhümme ente Rabbî, lâ ilâhe illâ ente, halaktenî ve ene abdüke ve ene alâ ahdike ve va'dike mâ'stetâtü…

"Allah'ım! Sen benim Rabbimsin, Senden başka ilâh yoktur. Beni Sen yarattın, ben Senin kulunum. Gücüm yettiğince Sana verdiğim söz üzereyim. İşlediğim kusurların şerrinden Sana sığınır, üzerimdeki nimetlerini minnetle anar, günahımı itiraf ederim. Beni bağışla; çünkü günahları Senden başka bağışlayacak yoktur."

Buhârî, Deavât 2,16 · Ebû Dâvûd, Edeb 100-101

۞Seher Açılışı · 5 Adım

Tüm bunları, güne başlarken iki-üç dakikalık bir açılışa dönüştürelim. Daha telefonuna uzanmadan:

Hamd et. Gözünü açar açmaz: "Bizi dirilten Allah'a hamdolsun." Yeni bir gün, küçük bir diriliştir.
İstiğfâr et. Birkaç kez "Estağfirullah" — ya da Seyyidü'l-istiğfâr. Dünden kalan ne varsa bırak.
Nefeslen. Burnundan sakin birkaç nefes; verişi uzun tut. Kalbini bu vakte getir.
Niyet koy. "Bugün Rabbimin rızası için…" diye tek bir niyet cümlesi söyle.
Taşı. Bu açılışı güne taşıyacak küçük bir alışkanlık seç. Küçük şey yoktur.

Kapı seher vakti açık; sana düşen, o eşikte uyanık olmak.

Kerime Küçük Ergin · Bir Tekâmül Yolculuğu