Koçluk Nedir,
Ne Değildir?

“Koçluk yapıyorum” sanıp aslında danışmanlık, mentorluk veya tavsiye veren kişi olmak — en yaygın başlangıç tuzağı.
Bu modül o tuzağı görünür kılar.

Modülün Amacı: Zihindeki koçluk karmaşasını temizlemek

Dört Mesleğin Net Sınırı

Koçlukta cevap danışanın içindedir, koç onu oraya götürür.
Danışmanlıkta cevap uzmanın elindedir, danışana verir.
Mentorlukta deneyim aktarılır, "Ben de böyle yaptım" denir.
Terapide geçmişin yarası iyileştirilir, lisanslı terapist çalışır.

Bu farkı bilmek yalnızca akademik değildir. Bir danışan size geldiğinde hangi modda çalıştığınızı bilmiyorsanız, farkında olmadan ona zarar verebilirsiniz. Çözümü olan biri gibi davranarak onun kendi çözümünü bulma kapasitesini çalıyorsunuzdur.

Koçluk

Cevap içeride

Soru sorar, farkındalık yaratır, eylem planını danışan oluşturur. Koç yol arkadaşıdır.

Danışmanlık

Uzman bilgisi aktarır

Çözümü uzman sunar, analiz eder, öneri getirir. “Şunu denemelisiniz”

Mentorluk

Deneyim aktarımı

“Benzerini yaşadım, şöyle yaptım.” Yön gösterir, rol modeldir.

Terapi

Geçmiş & iyileşme

Lisans gerektirir, travmalar, duygusal bloklar, tanı ve tedavi süreci.

Koçluğun İki Temel Sorusu

Her koçluk seansı bu iki soruyla çerçevelenir. Pusula gibi tüm süreci yönlendirir:

“Bugün ne üzerinde çalışmak istiyorsunuz?”
“Bu seansın sonunda ne farklı olmuş olsun?”

Bu iki soru seans boyunca sizi ve danışanınızı odakta tutar. Amaç netleşir, sorumluluk danışana aittir.

Koç Ne Yapar, Ne Yapmaz?

Koç Ne Yapar?

Soru sorar, merak eder
Derinlemesine dinler
Alan açar, keşfetmeye teşvik eder
Danışana güvenir, potansiyeline inanır
Süreci tutar, sorumluluğu danışana bırakır

Koç Ne Yapmaz?

Tavsiye vermez
Yönlendirmez, “şunu yapmalısın” demez
Alanı doldurmaz, boşlukları kendi hikayesiyle kapatmaz
Kurtarmaz, çözümü dayatmaz
Sonucu kontrol etmez, süreci yönetir

“Şunu denediniz mi?” → danışmanlık geçişi

“Bence şöyle yapmalısınız” → mentorluk / tavsiye

“Bu konuda sizi ne durduruyor?” → koçluk sorusu

“Şu an ne keşfediyorsunuz?” → koçluk alanı

Pratikte her cümle bir sınav gibidir. Koçluk dilinde bu cümleler yoktur. Farkındalık, sınırları hissetmekle başlar.

Neden İnsanlar Koçluğa İhtiyaç Duyar?

Çünkü çoğu insan cevabını biliyor ama duyulmaya ihtiyacı var.
Çoğu insan ne yapacağını biliyor ama harekete geçmek için bir şahide ihtiyacı var.

Koç bu şahittir. Yargısız, meraklı ve tam hazır bir şahit.

Modül Kazanımları

Net Ayrım

Koçluk ile diğer yardım mesleklerini (danışmanlık, mentorluk, terapi) net biçimde ayırt eder.

Rol Sınırları

Koç rolünün sınırlarını tanımlar, hangi durumda hangi yaklaşımın etik olduğunu bilir.

Beden Düzeyinde Fark

“Koçluk modunda” ve “danışmanlık modunda” arasındaki farkı beden düzeyinde hisseder. İçsel geçişi fark eder, dilini bilinçli seçer.

Uygulama: “Mod Farkındalığı”

Bu 2 oturum boyunca aşağıdaki alıştırmayı yapın ve deneyimleyin. Herhangi bir konuşmada (arkadaş, iş arkadaşı, seans pratiği) “Şimdi hangi moddayım?” diye sorun.

Koç modu belirtileri:

Meraklı sorular, sessizlik rahatlığı
“Ne keşfediyorsun?”, “Senin için anlamlı olan nedir?”
Danışanın çözümüne güven

Danışmanlık modu belirtileri:

Öneri cümleleri, “Bence şöyle yap”, “Deneyimlerime göre…”
Çözümü söyleme dürtüsü, aceleyle kurtarma
“Sana bir fikir vereyim” kalıbı

Seans içi farkındalık pratiği: Bir sonraki görüşmenizde partnerinize/koçluk yaptığınız kişiye sadece soru sorarak yaklaşın. Tavsiye cümlesi kullanmadığınızda içinizdeki “çözüm verme” dürtüsünü gözlemleyin. Bu duyguyu bedeninizde nerede hissediyorsunuz? (Omuzlarda gerginlik, ellerde istek?) İşte fark tam burada oluşur.

ICF Çekirdek Yetkinlik 1: Etik ve Standartlara Uygun Davranış

Koçluk kimliğini netleştirmek, rol sınırlarını bilmek etik koçluğun temelidir. Bu modül, profesyonel koçluğun omurgasını inşa eder.