KERİME ERGİN AKADEMİ
🔄
KOÇLUK MODELLERİ
Karşılaştırma Rehberi
6 Klasik Modelin Detaylı Analizi
GROW, T-GROW, CLEAR, OSKAR, COACH ve FUEL modellerinin karşılaştırması, kullanım alanları, güçlü ve zayıf yönleri.
Neden Birden Fazla Model?
Koçluk dünyasında onlarca farklı model vardır. Her biri farklı bir bakış açısı sunar. Bir model, her vakaya uymaz; iyi koç, farklı modelleri tanır ve gerektiğinde birinden diğerine geçebilir.
🎯 Bu Rehberin Amacı
- Farklı koçluk modellerinin temel mantığını anlamak
- Hangi vakada hangi modelin daha uygun olduğunu öğrenmek
- Modeller arası geçişi rahatça yapabilmek
- Kendi seans yapınızı zenginleştirmek
Genel Bakış
| Model |
Aşamaları |
Geliştiren |
En Uygun Olduğu Konu |
| GROW |
Goal, Reality, Options, Will |
Sir John Whitmore |
Genel koçluk, hedef belirleme |
| T-GROW |
Topic + GROW |
Myles Downey |
Belirsiz konu getirenler |
| CLEAR |
Contract, Listen, Explore, Action, Review |
Peter Hawkins |
Derin keşif, iç dünya |
| OSKAR |
Outcome, Scaling, Know-how, Affirm, Review |
Mark McKergow & Paul Z. Jackson |
Çözüm odaklı yaklaşım |
| COACH |
Connect, Outcome, Awareness, Course, Highlight |
Çeşitli kaynaklar |
Yapılandırılmış kurumsal seanslar |
| FUEL |
Frame, Understand, Explore, Layout |
John Zenger & Kathleen Stinnett |
Performans koçluğu, iş dünyası |
G·R·O·W
Klasik Koçluk Modeli
Sir John Whitmore, 1980'ler
🌱
Koçluğun en yaygın kullanılan modeli. Basit, etkili, evrensel. Performans koçluğundan yaşam koçluğuna kadar her alanda uygulanabilir.
G
Goal
Hedef
Bu seansta ne almak istersin?
R
Reality
Gerçeklik
Şu anki durum nedir?
O
Options
Seçenekler
Hangi seçeneklerin var?
W
Will
İrade
Ne yapacaksın?
✓ Güçlü Yönler
- Basit, hatırlaması kolay
- Evrensel — her vakada işe yarar
- Eyleme yöneltir
- Yeni başlayan koçlar için ideal
⚠ Sınırlamaları
- Duygusal derinliği az ele alır
- Lineer görünür (gerçekte değil)
- Sözleşme aşaması yok
- İlişkisel boyutu zayıf
📌 En Uygun Olduğu Durumlar
- Kariyer hedefleri
- Performans iyileştirme
- Tek seanslık çalışmalar
- Net hedefi olan danışanlar
T·G·R·O·W
Konu Önceliği Modeli
Myles Downey, 1999
🎯
GROW'un genişletilmiş hali. Başında "Topic (Konu)" aşaması eklenir. Danışan ne hakkında konuşacağını net bilmediği durumlar için idealdir.
T
Topic
Konu
Bugün ne hakkında konuşmak istersin?
G
Goal
Hedef
Bu konuda ne başarmak istersin?
R
Reality
Gerçeklik
Şu an nasıl?
O
Options
Seçenekler
Hangi seçeneklerin var?
W
Will
İrade
Ne yapacaksın?
✓ Güçlü Yönler
- Konu netleştirme aşaması var
- Belirsizlikle çalışmaya uygun
- "Ne istediğimi bilmiyorum" diyenler için ideal
⚠ Sınırlamaları
- Süre yönetimi zorlaşabilir
- 5 aşama = daha az derinlik per aşama
C·L·E·A·R
Derinleşme Modeli
Peter Hawkins, 1985
🔍
Daha derin, ilişkisel ve içsel bir model. Süpervizyon ve uzun süreli koçluk ilişkileri için tasarlanmış. Sözleşme ile başlar, gözden geçirme ile biter.
C
Contract
Sözleşme
Bu seansın çerçevesi ne?
L
Listen
Dinleme
Derinlemesine dinle, anla
E
Explore
Keşfet
Birlikte derinlere in
A
Action
Eylem
Ne yapacak?
R
Review
Gözden Geçir
Ne öğrendin?
✓ Güçlü Yönler
- Sözleşme aşaması — sınırları net
- Derinleşmeye izin verir
- Gözden geçirme öğrenmeyi pekiştirir
- Uzun süreli ilişkiler için ideal
⚠ Sınırlamaları
- Daha uzun seans gerektirir (60-90 dk)
- Yeni koçlar için zor olabilir
- Eyleme geçiş zayıf kalabilir
📌 En Uygun Olduğu Durumlar
- Uzun süreli koçluk programları
- Yaşam değişikliği krizleri
- Anlam arayışı, varoluşsal sorgulamalar
- İlişki ve duygusal konular
O·S·K·A·R
Çözüm Odaklı Model
McKergow & Jackson, 2002
💡
Solution Focused Brief Therapy'den (SFBT) doğmuş, sorunlardan çok çözümlere bakan model. Hızlı sonuç almak isteyenlere uygundur.
O
Outcome
Sonuç
Ne istiyorsun?
S
Scaling
Ölçekleme
1-10 arası nerede?
K
Know-how
Beceri
Hangi kaynaklara sahip?
A
Affirm
Onurlandır
Neyi başarmış?
R
Review
Gözden Geçir
Ne ilerledi?
✓ Güçlü Yönler
- Olumlu odaklı
- Sorunu değil çözümü konuşur
- Ölçekleme net ilerleme gösterir
- Kaynak odaklı
⚠ Sınırlamaları
- Sorunlara değinmemek bazı vakalarda zorlayıcı
- Derinlemesine duygusal çalışmaya uygun değil
📌 En Uygun Olduğu Durumlar
- Kısa süreli koçluk (3-6 seans)
- Davranış değişikliği
- Tıkanıklığı aşma
- İş dünyası, performans
C·O·A·C·H
Bağ Kurma Modeli
Çeşitli kaynaklar
🤝
Çeşitli kurumsal koçluk programlarında kullanılan, bağ kurma ile başlayan model. Özellikle kurumsal eğitim ve mentorluk için uygundur.
C
Connect
Bağ kur
Güven oluştur
O
Outcome
Sonuç
Hedef belirle
A
Awareness
Farkındalık
Şu anki durum
C
Course
Yol
Plan oluştur
H
Highlight
Vurgu
Önemli olanı altını çiz
F·U·E·L
İş Dünyası Modeli
Zenger & Stinnett, 2010
⚡
"The Extraordinary Coach" kitabıyla popülerleşen, özellikle iş dünyası ve liderlik koçluğuna uygun model.
F
Frame
Çerçevele
Konuyu netleştir
U
Understand
Anla
Mevcut durumu kavra
E
Explore
Keşfet
Olasılıkları araştır
L
Layout
Planla
Eylem planı çiz
📌 En Uygun Olduğu Durumlar
- Yönetici koçluğu
- Performans değerlendirme
- Liderlik gelişimi
- Takım koçluğu
🤔 Hangi Modeli Ne Zaman Kullanmalıyım?
Karar Ağacı
Danışanın net bir konusu var mı?
Evet, net konusu var → GROW kullan
Hayır, belirsiz → T-GROW kullan (Topic ile başla)
Vakanın duygusal derinliği yüksek mi?
Evet, ilişkisel/içsel → CLEAR kullan
Hayır, davranışsal → GROW veya OSKAR kullan
Pozitif odaklı çalışmak istiyor musun?
Evet, çözüm odaklı → OSKAR kullan
Hayır, sorunu da konuşmak gerek → GROW veya CLEAR kullan
Bağlam iş dünyası mı, yaşam koçluğu mu?
İş / Liderlik → FUEL kullan
Yaşam / Kişisel → GROW veya CLEAR kullan
İlk seans mı, devamı mı?
İlk seans, güven yok → COACH kullan (Connect ile başla)
Devam seansları → GROW veya OSKAR kullan
🎓 Modelleri Birleştirmek
Uzman koç sadece bir modele bağlı kalmaz. İhtiyaca göre modeller arasında geçiş yapar:
💡 Hibrit Yaklaşımlar
- CLEAR + GROW: CLEAR ile derinleş, GROW ile eylem planı yap
- T-GROW + OSKAR: Konu netleştir, ölçeklemeyle ilerleme takip et
- FUEL + Yaşam Tekerleği: İş hayatında Yaşam Tekerleği ile genel resim çek
- GROW + Değerler Çalışması: Hedeflerin değerlerle uyumunu kontrol et
📊 Detaylı Karşılaştırma
| Özellik |
GROW |
CLEAR |
OSKAR |
FUEL |
| Süre |
30-60 dk |
60-90 dk |
30-45 dk |
45-60 dk |
| Odak |
Eylem |
İçgörü |
Çözüm |
Performans |
| Duygusal Derinlik |
Orta |
Yüksek |
Düşük |
Orta |
| İlk Seansa Uygunluk |
Evet |
Mükemmel |
Orta |
Evet |
| Yeni Koç İçin Zorluk |
Kolay |
Orta |
Orta |
Orta |
✦
"Modeller pusuladır, harita değil.
Yönü gösterir ama yolu danışanla birlikte siz yürürsünüz."
KERİME ERGİN AKADEMİ — Profesyonel Yaşam Koçluğu