ICF Etik Kuralları - Kerime Ergin Akademi
KERİME ERGİN AKADEMİ

ICF ETİK

Kuralları Özeti

Türkçe Eğitim Rehberi
Uluslararası Koçluk Federasyonu'nun (ICF) etik kuralları çerçevesinde, profesyonel koçluk pratiği için hazırlanmış kapsamlı özet ve uygulama rehberi.

ICF ve Etik Kuralları Hakkında

Uluslararası Koçluk Federasyonu (International Coaching Federation - ICF), 1995 yılında kurulmuş, dünyanın en büyük profesyonel koçluk meslek kuruluşudur. ICF, koçluk mesleğinin standartlarını belirler ve uluslararası kabul gören akreditasyon sistemini yürütür.

ICF Etik Kuralları, koçların danışanlarına, mesleğe ve topluma karşı sorumluluklarını tanımlayan kapsamlı bir çerçevedir. Bu belge, ICF Etik Kuralları'nın eğitim amaçlı Türkçe özetini sunar.

⚠ ÖNEMLİ AÇIKLAMA

Bu belge ICF Etik Kuralları'nın eğitim amaçlı, yorumlu Türkçe özetidir. Resmi ve bağlayıcı belge için lütfen ICF'in resmi web sitesindeki güncel İngilizce metne (coachingfederation.org) başvurunuz. Akreditasyon başvuruları ve resmi etik şikayetler için yalnızca ICF'in resmi belgeleri geçerlidir.

🌟 ICF Temel Değerleri

ICF Etik Kuralları, 4 temel değer üzerine inşa edilmiştir. Bu değerler, etik kararların temelini oluşturur.

1. Profesyonellik

Yüksek seviyede koçluk eğitimi, sertifikası ve sürekli mesleki gelişim.

2. İşbirliği

Koç, danışan ve diğer paydaşlarla birlikte çalışma anlayışı.

3. İnsanlık

İnsan onuruna, çeşitliliğe ve eşitliğe derin saygı.

4. Eşitlik

Tüm bireyler için adil, kapsayıcı ve ayrımcılığa karşı bir yaklaşım.

📖 Temel Tanımlar

Etik Kuralları okumadan önce, içinde geçen temel kavramları netleştirelim.

Koçluk
Danışanları kişisel ve mesleki potansiyellerini en üst düzeye çıkarmak için ilham veren, düşündüren ve yaratıcı bir süreçte ortaklık kurmaktır.
Profesyonel İlişki
Koç, sponsor, danışan ve koçluk eğitmeni arasındaki açıkça tanımlanmış sorumlulukları içeren ilişki.
Danışan / Coachee
Koçluk hizmetini alan kişi(ler). Bu ilişki gönüllü ve eşitlik temellidir.
Sponsor
Koçluk hizmetinin ücretini ödeyen veya organize eden taraf (kurum, işveren). Danışandan farklı olabilir.
Çıkar Çatışması
Koçun, danışanın çıkarları ile kendi veya başkalarının çıkarları arasında çatışma durumu.
Gizlilik
Danışanla paylaşılan tüm bilgilerin, anlaşma çerçevesi dışında üçüncü kişilerle paylaşılmaması ilkesi.

📋 Etik Kuralların Yapısı

ICF Etik Kuralları 4 ana bölümden oluşur. Aşağıda her bölümün özetini bulacaksınız.

1

Bölüm 1: Genel Profesyonel Yükümlülükler

Topluma ve mesleğe karşı sorumluluklar

Bir koç olarak topluma, mesleğe ve genel etiğe karşı taşıdığın sorumluluklar.

Madde 1.1 — Mesleki Yetkinlik

Koç, hizmet verdiği alanlardaki bilgi, beceri ve deneyim sınırları içinde çalışır. Sınırlarını aşan vakalarda, uygun uzmana yönlendirir.

Madde 1.2 — Sürekli Gelişim

Koç, mesleki bilgi ve becerilerini sürekli geliştirir; süpervizyon alır, eğitimlere katılır, güncel kalır.

Madde 1.3 — Ayrımcılık Yasağı

Koç; yaş, ırk, cinsiyet, etnik köken, cinsel yönelim, din, dil, engellilik, sosyo-ekonomik durum vb. nedeniyle ayrımcılık yapmaz.

Madde 1.4 — Yasal ve Etik Uyum

Koç, çalıştığı ülkenin yasalarına ve genel etik kurallara uyar. Yasadışı faaliyetlere katılmaz veya bunlara yardım etmez.

Madde 1.5 — Mesleğin İmajı

Koç, kendi davranışlarıyla mesleğe zarar vermez. Profesyonel itibarı koruyacak şekilde davranır.

Madde 1.6 — Dürüstlük ve Şeffaflık

Koç, eğitim ve deneyimlerini doğru sunar; abartmaz, yanlış beyanlarda bulunmaz. Yapamayacağı şeyleri yapacağına dair sözler vermez.

⚠ Sık Karşılaşılan Etik Tuzaklar (Bölüm 1)

  • Aslında sahip olmadığın bir sertifika veya uzmanlığı iddia etmek
  • "Bütün sorunlarınızı çözeceğim" gibi gerçeküstü vaatlerde bulunmak
  • Süpervizyon almadan yıllarca tek başına çalışmak
  • Yetkin olmadığın alanda (örn. ciddi travma) çalışmaya devam etmek
2

Bölüm 2: Çıkar Çatışmaları

Tarafsızlığı korumak için kurallar

Çıkar çatışmaları, koçluk ilişkisinin saflığını bozar. Bu bölüm bu durumların nasıl yönetileceğini tanımlar.

Madde 2.1 — Çıkar Çatışmasını Önleme

Koç, potansiyel çıkar çatışmalarını fark eder ve ortaya çıkmadan önler. Önlenemediğinde açık şekilde paylaşır.

Madde 2.2 — Şeffaf Açıklama

Koç, ödül, hediye, komisyon, yönlendirme ücreti gibi avantajları kabul ediyorsa bunu danışanına açıkça bildirir.

Madde 2.3 — Çoklu Roller

Koç, aynı kişi ile birden fazla rolde (örn. hem koç hem mentor hem arkadaş) bulunmaktan kaçınır. Kaçınılmazsa, etkileri açıkça tartışılır.

Madde 2.4 — Yakın İlişki Yasağı

Koç, danışanıyla romantik, cinsel veya yakın aile-tipi ilişki kurmaz. Bu hem süreç içinde hem makul bir süre boyunca süreçten sonra geçerlidir.

✓ Doğru Davranış

"Sizi koç meslektaşıma yönlendirebilirim, bunun için bir komisyon alıyorum. Size öyle kararlaştırırsanız."

✗ Yanlış Davranış

"Size harika bir kursu öneriyorum!" (Aslında kursdan komisyon aldığını söylemeden)

3

Bölüm 3: Danışanlarla Profesyonel İlişki

Koç-danışan ilişkisinin temelleri

Koçluk ilişkisinin nasıl başlayacağı, sürdürüleceği ve sonlandırılacağı.

Madde 3.1 — Anlaşma Yapımı

Koç, danışanla yazılı bir anlaşma yapar. Anlaşmada kapsam, süre, ücret, gizlilik, iptal kuralları ve etik kurallar yer alır.

Madde 3.2 — Koçluk Yetkinliklerini Açıklama

Koç, danışana koçluğun ne olduğu ve ne olmadığı hakkında net bilgi verir. Terapi, danışmanlık ve mentörlükten farklarını açıklar.

Madde 3.3 — Sonlandırma Hakkı

Hem koç hem danışan istediğinde koçluk ilişkisini sonlandırma hakkına sahiptir. Bu durumlarda uygun yönlendirme yapılır.

Madde 3.4 — Koçluğun Sınırlarına Saygı

Koç, alanı dışındaki sorunlarda (klinik depresyon, ciddi travma, akut kriz, intihar düşünceleri) uygun profesyonele yönlendirir.

Madde 3.5 — Danışan Özerkliği

Koç, danışanın kendi kararlarını kendisinin verme hakkına saygı duyar. Kararları danışanın yerine vermez.

4

Bölüm 4: Gizlilik ve Mahremiyet

Koçluğun temel taşlarından biri

Danışanın paylaştıkları, koçluğun güvenli alanını oluşturur. Bu güvenliğin korunması esastır.

Madde 4.1 — Gizlilik İlkesi

Koç, danışanla paylaşılan tüm bilgileri gizli tutar. Bilgi paylaşımı sadece yasal zorunluluk, açık tehlike veya danışanın yazılı onayı ile mümkündür.

Madde 4.2 — Veri Güvenliği

Koç, danışana ait kayıtları (notlar, e-postalar, kayıtlar) güvenli bir şekilde saklar; kişisel verileri korur. KVKK uyumluluğu sağlanır.

Madde 4.3 — Sponsor İlişkisi

Sponsor ödediği halde koçluğun gizliliği danışan ile koç arasındadır. Sponsor'a aktarılacak bilgiler önceden netleştirilir.

Madde 4.4 — Eğitim ve Süpervizyon Amaçlı Paylaşım

Eğitim ya da süpervizyon amaçlı vaka paylaşımları yapıldığında, danışan kimliği tamamen anonimleştirilir veya yazılı izin alınır.

Madde 4.5 — Açık Tehlike İstisnası

Danışanın kendine veya başkasına ciddi zarar verme riski olduğunda, gizlilik istisnaen kaldırılabilir ve uygun yetkililere bilgi verilir.

🚨 Gizliliğin Kaldırılabileceği Durumlar

  • Kendi hayatına ciddi tehlike: İntihar planı, ciddi öz-zarar planı
  • Başkasına ciddi tehlike: Cinayet, ciddi şiddet niyeti
  • Çocuk istismarı: Çocuk istismarı şüphesi (yasal bildirim yükümlülüğü olabilir)
  • Mahkeme kararı: Hakim tarafından bilgi talep edildiğinde
  • Danışanın yazılı onayı: Danışan, belirli kişilerle paylaşıma açıkça izin verdiğinde
✓ Doğru Davranış

"Seansta paylaştığınız her şey gizli kalacak. Sadece şu istisnaları sizinle baştan paylaşıyorum: kendinize/başkasına zarar tehlikesi, mahkeme kararı..."

✗ Yanlış Davranış

(Eşinden bir mesaj geldikten sonra) "Eşiniz aramış, kısaca seanslarınızdan bahsettim, merak etmiş..."

🧭 Etik Karar Verme Süreci

Etik bir ikilemde olduğunu hissettiğinde aşağıdaki 5 adımı izle. Bu süreç, doğru kararı bulmaya yardımcı olur.

5 Adımlı Etik Karar Verme

  1. Durumu Tanımla: Etik ikilemin tam olarak ne olduğunu yaz. Hangi değerler çatışıyor?
  2. Etik Kurallara Bak: ICF Etik Kuralları'nın hangi maddeleri bu duruma uyar?
  3. Seçenekleri Belirle: Yapabileceğin tüm eylemleri listele (yapmamak da bir seçenektir).
  4. Sonuçları Değerlendir: Her seçenek için kim, ne kadar etkilenir? Hem kısa hem uzun vadede.
  5. Karar Ver ve Belgele: En etik seçeneği uygula. Aldığın kararı ve nedenlerini yaz, gerekirse süpervizöre danış.

⚠ Sık Karşılaşılan Etik Sorunlar

🚧 Aşağıdaki Durumlara Dikkat Et

  • Yakın çevre koçluğu: Bir akrabanı, çok yakın arkadaşını koçlamak çıkar çatışması yaratır
  • "Koçluk + Eğitim" karıştırma: Aynı anda hem koçun hem eğitmen olduğunda, hangi role girdiğin net olmalı
  • Sosyal medyada danışan paylaşımı: Anonim olsa bile danışan vakalarını sosyal medyada paylaşmak risklidir
  • Yetkin olmadığın alan: Klinik depresyon, ağır travma, akut kriz — bunlar koçluk değil, profesyonel ruh sağlığı alanına aittir
  • Ücret pazarlığı: Aynı hizmet için farklı danışanlara çok farklı ücretler — şeffaf olunmalı
  • Hediye kabul etme: Küçük bir teşekkür hediyesi tamam; pahalı hediyeler çıkar çatışması yaratır

📞 Profesyonele Yönlendirilmesi Gereken Durumlar

Koçluk, ruh sağlığı tedavisi DEĞİLDİR. Aşağıdaki durumlarda mutlaka uygun bir profesyonele yönlendir.

🔴 Hemen Profesyonele Yönlendir

  • İntihar düşünceleri veya planı
  • Kendine zarar verme davranışı
  • Başkasına zarar verme niyeti
  • Akut psikoz belirtileri (gerçeklikten kopma, halüsinasyon)
  • Ağır depresyon belirtileri (uyku, iştah, motivasyon kaybı haftalardır süren)
  • Travma sonrası stres bozukluğu belirtileri (flashbacks, ağır kabuslar)
  • Aktif madde bağımlılığı
  • Yeme bozukluğu belirtileri
  • Aile içi şiddet (mağdur veya fail)
  • Çocuk istismarı (yasal bildirim yükümlülüğü olabilir)

"Etik, bir kural listesi değildir.
Etik, danışanın iyiliğine adanmış yürekten verilen kararlardır."

KERİME ERGİN AKADEMİ — Profesyonel Yaşam Koçluğu

Resmi belge için: coachingfederation.org