Hayatında gerçekten
neye "evet" diyorsun?
İçindeki sesleri ayrıştırdık. Anne-baba sesi, kültür sesi, travma sesi — ve en sessiz ama en gerçek olanı: öz sesin.
Ama öz ses fısıltıyla konuşur. Bazen ne dediği anlaşılmaz. İşte burada değerler devreye girer.
Değerler, öz sesinin somut halidir. Öz ses havada asılı duran bir duygu değildir. Her insanın derinlerinde, onu ona yapan, onunla özdeşleştiği birkaç temel değer vardır. Sen bir şey anlattığında parlıyorsa gözlerin — orada bir değerin çalışıyor. Bir şey gördüğünde öfke basıyorsa — orada ihlal edilen bir değerin var. Bir şey yaşadığında iç huzur buluyorsan — orada yerine oturan bir değerin var.
Değerler, neyi önemsediğinin haritasıdır. Ve bu harita olmadan, yolda kaybolursun. Çünkü nereye gittiğini bilmek için, önce nereye bağlı olduğunu bilmen gerek.
Birçok insan kapasitesinin altında kalır. Neden? Çünkü kendi değerlerini bilmeden yaşar. Başkalarının değerlerine göre karar verir. Kültürün ona dayattığı değerlere göre çalışır. Ve sonunda — başarılı görünse bile — içeride bir yerinde olamama hissi taşır.
Kapasiten değerlerine açılır.
Değerlerine aykırı yaşarsan, beden direnir.
Bugün değerlerini göreceğiz. Seç, yaz, say. Sonra en derinine in.
Değerlerini tanımanın iki güçlü yolu vardır. Birincisi seçme: Çok sayıda değer arasından, "evet bu benim" dediğini ayırmak. İkincisi önceliklendirme: Seçtiğin değerler arasında en üstte olanını bulmak.
Bugün ikisini de yapacağız. Önce bir değerler bankasından seçeceksin — seni çağıranları. Sonra o çağıranları 5 tanesine indireceksin. Ve en son, o 5 değerin bir sırasını bulacağız.
Değerlerinin haritasını çıkaracağız.
Sana ait olanları — başkasının sana
dayattığı değerlerden — ayıracağız.
Bu çalışma zor gelebilir. Çünkü değerler bazen derinde saklıdır. Sen bile fark etmeyebilirsin hangisinin gerçekten senin olduğunu. Acele etme — değerler açılmak için zaman ister.
Değer, senin hayatına yön veren pusuladır. Hedef değildir — yöndür.
Değer ile hedefi karıştırmamak önemli. Hedef, ulaşılacak bir yerdir. "100.000 lira kazanmak" bir hedeftir. Ulaşırsın, biter. "Başarılı olmak" bir hedeftir. Değer ise ulaşılamaz — yaşanır. "Özgürlük" bir değerdir. Onu "ulaşamazsın" — onu yaşarsın, her gün, her kararda.
Kural dışarıdan gelir: "Yalan söyleme." Değer içeriden gelir: "Dürüstlük benim için önemli." Kurala uymak zorlanırsın. Değerini yaşamak seni besler.
Bir insan kurala uyduğunda yorulur. Değerini yaşadığında — aynı eylemi yapsa bile — beslenir. Fark neresinde? Fark içten mi dıştan mı geldiğidir.
"Müzik dinlemeyi seviyorum" bir ilgi alanıdır. "Güzelliğe saygı duyarım" bir değerdir. İlgi alanları değişir. Değerler — gerçek değerler — zamanla derinleşir ama değişmez.
Sahte değer, başkalarından gelen ama senin "benim" sandığındır. "Başarılı olmak önemli" dersin — ama bunu gerçekten sen mi istiyorsun, yoksa başarısız görünmekten mi korkuyorsun? Bu fark yüksek.
Gerçek değer, onu yaşadığında sende açılan bir şeydir. Ona aykırı yaşadığında — içinde bir sıkışma, bir yanlışlık hissi olur. Beden söyler hangi değerin gerçek olduğunu.
Değerini yaşadığında
beden evde hissediyor.
Değerine aykırı yaşadığında
beden yabancı.
Aşağıdaki değerler arasından seni çağıranların üstüne tıkla.
Aşağıda 48 değer var. Üstüne tıkladıklarında seçiliyor. Sana çağıran hangisiyse — düşünmeden tıkla. 10-15 tane seçmeyi hedefle. Fazla olursa sorun değil, sonra eleyeceğiz.
Unutma: Bunlar "yapmam gereken" değiller. "Sevdiğim" olanlar. Kendine dürüst ol — kimse görmüyor.
Seçtiklerine bir daha bak. Her biri sana ait mi?
Ait olmayan varsa — tıkla, çıkar.
Seçtiklerinden — eğer sadece beşini yaşayabilecek olsaydın — hangileri olurdu?
Beş değerin — bu senin iç pusulan.
Her karar verdiğinde, bu beş değerden birine hizmet mi ediyor? diye sor.
I numara olarak yazdığın değer — onunla derinleşelim.
IBu değer senin için ne demek? Başka kelimelerle anlat. Sözlük tanımı değil — senin hayatında ne görünüyor bu değer?
IIHayatında bu değeri en çok yaşadığın bir anı hatırla. O anda bedenin nasıldı? Kalbin? Nefesin?
IIIŞu anki hayatında — bu değeri yaşıyor musun? Yoksa bir yerlerde sessizleşmiş, unutulmuş mu?
Değerini yaşamak için izin beklemezsin.
Değerini yaşadığında — zaten evdesindir.
Değerlerini gördün. Şimdi birkaç soru daha.
Bu nefeste değerini bedenine yerleştireceğiz. Her nefes alışında en üstteki değerini sessizce içinden söyle. Her nefes verişinde "bu benim" de. Beden, tekrar ede ede, öğrenir.
Değerlerini bilmek,
pusulanı eline almaktır.